Chương trình Trung học nghề có thời gian đào tạo 3 năm, tương ứng với lớp 10, 11 và 12 của hệ THPT. Tuy nhiên, thay vì chỉ tập trung vào kiến thức văn hóa, học sinh Trung học nghề được kết hợp học văn hóa và đào tạo nghề, đồng thời tham gia kỳ thi tốt nghiệp gồm các môn văn hóa, môn định hướng nghề nghiệp và chuyên môn nghề.
Chương trình Trung học nghề đào tạo 3 năm với tối thiểu 90 tín chỉ
Theo Thông tư 79/2026/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo về Quy chế đào tạo trong giáo dục nghề nghiệp, chương trình Trung học nghề dành cho người có bằng tốt nghiệp THCS được tổ chức trong 3 năm học liên tục, tương ứng với lớp 10, 11 và 12 của cấp THPT.
Chương trình được tổ chức theo niên chế, mỗi năm có 2 học kỳ chính, thời gian thực học tối thiểu 35 tuần/năm. Khối lượng học tập tối thiểu đối với chương trình tương ứng bậc 3 Khung trình độ quốc gia Việt Nam là 90 tín chỉ, trong khi chương trình tương ứng bậc 4 là 100 tín chỉ.
Thời gian tối đa để hoàn thành chương trình không vượt quá 2 lần thời gian đào tạo theo quy định.
Điểm khác biệt của Trung học nghề là sự kết hợp giữa kiến thức văn hóa phổ thông với kiến thức chuyên môn và kỹ năng thực hành nghề nghiệp. Qua đó, học sinh vừa được trang bị nền tảng học vấn, vừa có cơ hội tiếp cận nghề nghiệp ngay từ giai đoạn sau THCS.
Thi tốt nghiệp Trung học nghề gồm những môn nào?
Theo quy chế, kỳ thi tốt nghiệp Trung học nghề gồm môn Toán, Ngữ văn, 2 môn học theo định hướng nghề nghiệp và chuyên môn nghề. Trong đó, hình thức và thời gian thi được quy định cụ thể:
- Môn Ngữ văn: Thi theo hình thức tự luận, thời gian làm bài 120 phút.
- Môn Toán: Thi theo hình thức trắc nghiệm, thời gian làm bài 90 phút.
- Hai môn học theo định hướng nghề nghiệp: Thi trắc nghiệm, tự luận hoặc kết hợp cả hai hình thức, thời gian làm bài không quá 90 phút đối với mỗi môn.
- Lý thuyết chuyên môn nghề: Thi viết, trắc nghiệm hoặc vấn đáp. Thời gian thi viết hoặc trắc nghiệm không quá 90 phút; đối với thi vấn đáp, thí sinh có tối đa 30 phút chuẩn bị và 20 phút trả lời.
- Thực hành nghề: Học sinh thực hiện nhiệm vụ kỹ năng tổng hợp để hoàn thành sản phẩm, dịch vụ hoặc một phần sản phẩm, dịch vụ. Thời gian thi do cơ sở đào tạo quy định phù hợp với đặc thù từng ngành nghề.
Đối với môn Toán, Ngữ văn và các môn học theo định hướng nghề nghiệp, đề thi được xây dựng trên cơ sở ngân hàng đề thi tốt nghiệp do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành. Trong thời gian chưa có ngân hàng đề thi chung, cơ sở đào tạo được xây dựng đề thi theo quy định.
Như vậy, kỳ thi tốt nghiệp Trung học nghề không chỉ đánh giá kiến thức văn hóa mà còn chú trọng năng lực chuyên môn và kỹ năng thực hành, phù hợp với mục tiêu đào tạo gắn liền nghề nghiệp của chương trình.
Điều kiện tốt nghiệp Trung học nghề và cơ hội dự thi tốt nghiệp THPT
Để được dự thi tốt nghiệp Trung học nghề, học sinh phải có điểm tổng kết tất cả môn học, mô đun trong chương trình đào tạo từ 5.0 trở lên theo thang điểm 10, đồng thời đạt yêu cầu đối với các môn học điều kiện và môn học đánh giá bằng nhận xét.
Bên cạnh đó, người học không được trong thời gian bị kỷ luật từ mức đình chỉ học tập có thời hạn trở lên hoặc đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
Điểm tốt nghiệp được xác định dựa trên kết quả học tập toàn khóa kết hợp với kết quả thi các môn văn hóa, định hướng nghề nghiệp, lý thuyết và thực hành chuyên môn nghề. Người học chỉ được công nhận tốt nghiệp khi đáp ứng các điều kiện theo quy chế, trong đó không có điểm thành phần nào dưới 5,0.
Trường hợp chưa đạt yêu cầu ở một môn thi tốt nghiệp, học sinh được đăng ký thi lại môn đó không quá 2 lần trong thời gian tối đa hoàn thành chương trình.
Đáng chú ý, học sinh Trung học nghề nếu có nguyện vọng và đáp ứng điều kiện theo quy định vẫn có thể đăng ký dự thi các môn trong kỳ thi tốt nghiệp THPT. Kết quả kỳ thi có thể được sử dụng để đăng ký xét tuyển vào các chương trình đào tạo ở trình độ cao hơn theo quy định tuyển sinh.
Như vậy, Trung học nghề không chỉ tạo điều kiện để học sinh phát triển kỹ năng nghề nghiệp từ sớm mà còn duy trì cơ hội tiếp tục học tập, nâng cao trình độ trong tương lai.
Trường Cao đẳng Quốc tế TP.HCM dự kiến triển khai đào tạo Trung học nghề từ năm học 2027 – 2028
Nhằm mở rộng lựa chọn học tập cho học sinh sau THCS, Trường Cao đẳng Quốc tế TP.HCM (ICH) dự kiến triển khai chương trình Trung học nghề từ năm học 2027 – 2028, với thời gian đào tạo 3 năm, kết hợp kiến thức văn hóa, lý thuyết chuyên môn và thực hành nghề nghiệp.
Theo kế hoạch, ICH định hướng đào tạo 9 ngành nghề thuộc 3 nhóm lĩnh vực:
- Công nghệ thông tin: Công nghệ thông tin, Quản trị mạng máy tính, Lập trình máy tính.
- Kỹ thuật – Công nghệ: Công nghệ ô tô, Kỹ thuật máy lạnh và điều hòa không khí, Điện công nghiệp, Cơ điện tử.
- Du lịch – Dịch vụ: Kỹ thuật chế biến món ăn, Nghiệp vụ nhà hàng, khách sạn.
Với định hướng đào tạo gắn liền thực tiễn, chương trình Trung học nghề tại ICH hướng đến việc giúp học sinh vừa hoàn thiện nền tảng học vấn, vừa phát triển kỹ năng nghề nghiệp, đồng thời mở rộng cơ hội tiếp tục học lên các trình độ cao hơn theo quy định.
Trung học nghề là một lựa chọn mới sau THCS, kết hợp học văn hóa và học nghề trong cùng lộ trình 3 năm, giúp học sinh chủ động định hướng tương lai và phát triển năng lực theo sở thích, nguyện vọng của bản thân.